Jak przygotować wodę na wodnym placu zabaw? Filtracja, dezynfekcja i automatyczne dozowanie chemii
Wodny plac zabaw powinien zapewniać dzieciom nie tylko atrakcyjną zabawę, ale przede wszystkim bezpieczny kontakt z wodą. Woda spływająca po nawierzchni zbiera kurz, piasek, kosmetyki, pot oraz zanieczyszczenia wnoszone na stopach użytkowników. Dodatkowym wyzwaniem jest jej intensywne rozpylanie, które powoduje powstawanie aerozolu wodnego.
Dlatego w instalacjach pracujących w obiegu zamkniętym woda powinna być stale filtrowana, uzdatniana i dezynfekowana podobnie jak w instalacjach basenowych. Takie podejście rekomenduje również Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – PZH dla instalacji typu „dry plaza”.
Obieg otwarty czy zamknięty?
Pierwszą decyzją podczas projektowania wodnego placu zabaw jest wybór sposobu gospodarowania wodą.
W systemie otwartym czysta woda jest doprowadzana do atrakcji, a następnie odprowadzana do kanalizacji. Rozwiązanie jest proste, ale może generować wysokie zużycie wody.
W systemie zamkniętym woda spływa przez odwodnienia do zbiornika retencyjnego, następnie przechodzi przez układ filtracji i dezynfekcji, po czym ponownie zasila dysze oraz urządzenia wodnego placu zabaw. System ten ogranicza zużycie wody, ale wymaga profesjonalnej technologii uzdatniania i stałej kontroli parametrów.
Jak powinien wyglądać obieg technologiczny?
Przykładowy układ przygotowania wody może wyglądać następująco:
odwodnienia placu → zbiornik retencyjny → filtr wstępny → pompa obiegowa → filtr właściwy → opcjonalna dezynfekcja UV → komora pomiarowa → dozowanie korektora pH i środka dezynfekcyjnego → urządzenia wodnego placu zabaw.
Zbiornik retencyjny powinien umożliwiać łatwe opróżnianie, czyszczenie i dezynfekcję. Instalację należy projektować tak, aby ograniczyć powstawanie stref zastoju, w których może rozwijać się biofilm.
Filtracja jest podstawą całego systemu
Sama dezynfekcja chemiczna nie wystarczy. Jeżeli woda zawiera piasek, kurz, resztki organiczne i inne zanieczyszczenia, chlor jest szybko zużywany, a skuteczność dezynfekcji spada.
Układ powinien być wyposażony w odpowiednio dobrany filtr, na przykład piaskowy lub wielowarstwowy, zależnie od wielkości instalacji, przepływu i przewidywanej liczby użytkowników. Filtr powinien posiadać możliwość płukania wstecznego oraz kontrolę różnicy ciśnień.
W polskich zaleceniach dla instalacji typu „dry plaza” wskazano jako wartość odniesienia mętność nieprzekraczającą 0,5 NTU.
W obiektach o dużym obciążeniu warto rozważyć zastosowanie dodatkowej dezynfekcji UV. Promieniowanie UV stanowi dodatkową barierę mikrobiologiczną, ale nie zastępuje chloru, ponieważ nie pozostawia w wodzie trwałego środka dezynfekcyjnego.
Konieczny pomiar pH, chloru i redox
Nowoczesny wodny plac zabaw powinien posiadać automatyczny układ pomiarowo-regulacyjny. Najważniejsze parametry to:
pH
Wartość pH wpływa na skuteczność działania chloru, komfort użytkowników oraz ryzyko powstawania osadów i korozji. Im wyższe pH, tym mniejsza część chloru występuje w postaci najbardziej skutecznego kwasu podchlorawego.
Dla instalacji typu „dry plaza” NIZP-PZH wskazuje wartość pH w zakresie 6,5–7,6. Dokładna wartość robocza powinna zostać określona podczas projektowania i uruchamiania instalacji.
Chlor wolny
Pomiar chloru wolnego pokazuje rzeczywistą ilość aktywnego środka dezynfekcyjnego znajdującego się w wodzie. Nie należy ograniczać się wyłącznie do informacji o tym, że pompa dozująca pracuje – konieczny jest rzeczywisty pomiar stężenia chloru.
Polskie zalecenia dla instalacji wodnych typu „dry plaza” podają jako wartość odniesienia:
- chlor wolny: 0,7–1,0 mg/l,
- chlor związany: maksymalnie 0,5 mg/l.
Docelowe nastawy powinny być każdorazowo uzgodnione z projektantem technologii oraz właściwym organem sanitarnym.
Redox – ORP
Pomiar potencjału redox, określanego również jako ORP, pokazuje zdolność wody do utleniania zanieczyszczeń. Jest bardzo przydatny do szybkiej oceny zmian jakości wody oraz sterowania procesem dezynfekcji.
Redox nie pokazuje jednak stężenia chloru w mg/l. Z tego względu powinien być traktowany jako parametr wspomagający, a nie zamiennik bezpośredniego pomiaru chloru wolnego. Najbezpieczniejsze rozwiązanie obejmuje jednoczesny pomiar:
pH + ORP + chloru wolnego.
Automatyczne pompy dozujące
Dozowanie środka dezynfekcyjnego i korektora pH powinno odbywać się automatycznie, proporcjonalnie do wyników pomiarów.
Najczęściej stosuje się co najmniej dwie oddzielne pompy:
- pompę dozującą korektor pH,
- pompę dozującą środek dezynfekcyjny, na przykład podchloryn sodu.
Punkty wtrysku chemii muszą być od siebie odpowiednio oddalone. Pompy powinny być zabezpieczone sygnałem przepływu i wyłączać się automatycznie po zatrzymaniu pompy obiegowej. Dozowanie skoncentrowanych środków chemicznych bez przepływu wody może prowadzić do ich niebezpiecznego nagromadzenia lub wzajemnego kontaktu.
W instalacji warto zastosować również:
- czujniki poziomu chemii w zbiornikach,
- zabezpieczenie przed suchobiegiem,
- alarm braku przepływu,
- rejestrację pomiarów,
- sygnalizację przekroczenia wartości granicznych,
- wanny wychwytowe pod zbiornikami chemii.
Rozwiązania dozujące i pomiarowe SEKO
Do automatycznego dozowania podchlorynu sodu, korektora pH oraz innych środków stosowanych w uzdatnianiu wody można wykorzystać membranowe pompy dozujące SEKO.
Oferta obejmuje między innymi pompy z serii Tekna, Tekba i Kompact. Dostępne są wersje pracujące ze stałą wydajnością, regulowane ręcznie oraz sterowane proporcjonalnie sygnałem impulsowym lub analogowym. Dobór pompy powinien uwzględniać:
- rodzaj i stężenie dozowanego środka,
- wymaganą wydajność,
- ciśnienie w punkcie dozowania,
- materiał głowicy, uszczelek i zaworów,
- sposób sterowania instalacją.
Pompy SEKO mogą być wykorzystywane między innymi do dozowania podchlorynu sodu, kwasów i zasad stosowanych do korekcji pH oraz koagulantów wspomagających proces filtracji.
Pomiar pH, redox i wolnego chloru
Wodny plac zabaw pracujący w obiegu zamkniętym powinien być wyposażony w automatyczny system kontrolno-pomiarowy. Zalecane jest jednoczesne monitorowanie:
pH + redox ORP + wolnego chloru.
W mniejszych układach można rozważyć zastosowanie systemu SEKO PoolDose Double.
PoolDose Double łączy kontroler z dwiema pompami perystaltycznymi. W zależności od konfiguracji umożliwia pomiar pH i redox albo pH, redox i wolnego chloru oraz automatyczne, proporcjonalne dozowanie chemii. Urządzenie może także współpracować z czujnikiem przepływu, kontrolą poziomu preparatów oraz systemem zdalnego nadzoru.
Należy jednak pamiętać, że system przeznaczony pierwotnie do instalacji basenowych nie powinien być dobierany do wodnego placu zabaw wyłącznie na podstawie pojemności zbiornika. Trzeba również uwzględnić wydajność dysz, intensywność wymiany wody, liczbę użytkowników i dobowe zużycie środków chemicznych.
Kontroler do bardziej rozbudowanych instalacji
W większych wodnych placach zabaw oraz instalacjach publicznych można zastosować wieloparametrowy kontroler SEKO Kontrol 800 Tech.
W zależności od wersji Kontrol 800 Tech może obsługiwać między innymi:
- pH,
- redox ORP,
- wolny chlor,
- mętność,
- przewodność,
- temperaturę,
- przepływ.
Kontroler posiada programowalne wyjścia analogowe i cyfrowe, funkcję rejestracji danych oraz komunikację RS485 Modbus. Umożliwia więc sterowanie pompami dozującymi, generowanie alarmów i przekazywanie danych do nadrzędnego systemu zarządzania obiektem.
Alternatywnym rozwiązaniem dla prostszych instalacji jest SEKO Kontrol 42, dostępny między innymi w konfiguracjach do pomiaru pH, redox i chloru.
Kompletny system przygotowania wody
Kompletny układ technologiczny wodnego placu zabaw może obejmować:
zbiornik retencyjny → filtr wstępny → pompę obiegową → filtr piaskowy lub wielowarstwowy → opcjonalną lampę UV → komorę pomiarową pH, redox i chloru → pompy dozujące SEKO → atrakcje wodne.
Firma SEKO Polska oferuje pompy dozujące, systemy kontrolno-pomiarowe oraz kompletne rozwiązania przeznaczone do kontroli i uzdatniania wody.
Dobór urządzeń powinien zostać wykonany indywidualnie na podstawie wydajności obiegu, pojemności zbiornika, liczby atrakcji, maksymalnej liczby użytkowników oraz wymaganej dawki środka dezynfekcyjnego.